అడవిపంది దంతాలు కథ

పట్టువదలని విక్రమార్కుడు చెట్టు వద్దకు తిరిగి వెళ్లి, చెట్టుపైనుంచి శవాన్ని దించి భుజాన వేసుకుని, ఎప్పటిలాగే మౌనంగా శ్మశానం కేసి నడవసాగాడు. అప్పుడు శవంలోని బేతాళుడు, “రాజా, అర్ధరాత్రి వేళ, ఈ భయంకరమైన శ్మశానంలో నీ పట్టుదల ఆశ్చర్యంగా ఉంది. నువ్వు సాధించబోయే కార్యం ఎంత గొప్పదో గాని, దాని కోసం నువ్వు అసాధారణమైన శ్రమనే పడుతున్నావు. అయితే, ఒక్కోసారి మనుషులు తాము గొప్ప అనుకునే వాటి కోసం అనవసరమైన శ్రమ పడుతుంటారు. ఇందుకు ఉదాహరణగా, ‘అడవిపంది దంతాలు’ అనే ఈ కథ చెబుతాను, శ్రమ తెలియకుండా విను,” అంటూ ఇలా చెప్పసాగాడు:

పూర్వం కాంభోజ, మగధ అనే రెండు రాజ్యాలు పక్కపక్కనే ఉండేవి. కాంభోజ రాజు సుదర్శనుడు, మగధ రాజు విజయుడు. ఇద్దరూ బలపరాక్రమవంతులే, ఇద్దరికీ పెద్ద సైన్యాలు ఉన్నాయి. కానీ, సుదర్శనుడు శాంతికాముకుడు, అనవసరమైన విషయాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవాడు కాదు. విజయుడు దీనికి పూర్తి విరుద్ధం. అతనికి కీర్తి ప్రతిష్టల మీద, తన గొప్పతనం చాటుకోవడం మీద ఆసక్తి ఎక్కువ.

ఈ రెండు రాజ్యాల మధ్య, ఒక పెద్ద అడవి ఉంది. అది ఎవరికీ చెందని స్వతంత్ర ప్రదేశం. ఒకనాడు, ఇద్దరు రాజుల వేటగాళ్ళు ఆ అడవిలో ఒక భారీ అడవిపందిని చూశారు. అది సాధారణ పంది కాదు, ఏనుగు గున్నలా ఉంది. దాని దంతాలు (కోరలు) బలిష్టంగా, ఏనుగు దంతాల వలె బయటకు పొడుచుకువచ్చి ఉన్నాయి.

విషయం తమ రాజులకు చేరవేశారు. మగధ రాజు విజయుడు వెంటనే ఆ దంతాలను ఎలాగైనా సంపాదించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. “ఆ అడవిపంది దంతాలు నా సింహాసనానికి అలంకారంగా ఉండాలి. అవి నా పరాక్రమానికి చిహ్నంగా నిలుస్తాయి!” అని ప్రకటించాడు.

అదే సమయంలో, కాంభోజ రాజు సుదర్శనుడు కూడా ఆ దంతాల గురించి విన్నాడు. కానీ అతని ఉద్దేశ్యం వేరు. “అంతటి అరుదైన దంతాలు మన రాజ్యంలో ఉంటే, అది మన రాజ్యానికే గర్వకారణం. వాటిని మన ఖజానాలో భద్రపరచాలి,” అని తన సైనికులకు చెప్పాడు.

యుద్ధానికి దారితీసిన అడవిపంది దంతాలు కథ

ఇద్దరు రాజులు తమ సైన్యాలను ఆ అడవిపందిని పట్టుకోవడానికి పంపారు. రెండు సైన్యాలు ఒకేసారి అడవికి చేరాయి. అక్కడ వారికి అడవిపంది కనిపించింది. కానీ, దాన్ని పట్టుకునే లోపే, ఆ రెండు సైన్యాల మధ్య వాగ్వాదం మొదలైంది. “ఈ పంది మా రాజుగారిది!” అని మగధ సైనికులు, “లేదు, మా రాజుగారే ముందుగా దీనిని కోరుకున్నారు!” అని కాంభోజ సైనికులు గొడవపడ్డారు.

చిన్న గొడవ పెద్దదై, ఇరు సైన్యాలు ఆయుధాలు దూశాయి. ఈ గందరగోళంలో, ఆ అడవిపంది భయంతో వారి నుండి తప్పించుకుని పారిపోయింది. సైనికులు ఖాళీ చేతులతో తమ రాజుల వద్దకు వెళ్లారు.

విజయుడు కోపంతో రగిలిపోయాడు. “కాంభోజ రాజుకు ఎంత ధైర్యం! నా దంతాల మీద కన్నేశాడా? ఇది నా పరాక్రమాన్ని అవమానించడమే! రేపే కాంభోజ రాజ్యంపై దండయాత్ర!” అని ప్రకటించాడు.

సుదర్శనుడు కూడా ఆశ్చర్యపోయాడు. “కేవలం ఒక పంది దంతాల కోసం మగధ రాజు నాతో యుద్ధానికి వస్తానంటున్నాడా? ఇది అవివేకం. కానీ, యుద్ధం వస్తే వెనకడుగు వేసేది లేదు. మన సైన్యాలను సిద్ధం చేయండి!” అని ఆజ్ఞాపించాడు.

ఇరుపక్షాలు యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాయి. వేలాది సైనికుల ప్రాణాలు, రెండు రాజ్యాల శాంతి కేవలం ఒక అడవిపంది దంతాల కోసం బలికావడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఈ ‘అడవిపంది దంతాలు కథ’ మొత్తం ప్రాంతంలో హాస్యాస్పదంగా మారింది.

ఈ గందరగోళం చూసి, న్యాయదేవతలా ఒక బేతాళుడు (అంటే నేనే) వారిద్దరి రాజుల ముందు ప్రత్యక్షమయ్యాను. “ఆగండి! ఇద్దరు రాజులారా! మీరు చేస్తున్నది అవివేకం. కేవలం జంతువు యొక్క దంతాల కోసం అమాయక ప్రజల ప్రాణాలు తీస్తారా? దీనికి ఒక న్యాయం జరగాలి,” అని అన్నాను.

ఇద్దరూ ఆశ్చర్యపోయారు. “దీనికి న్యాయం ఏమిటి?” అని అడిగారు.

“నేను ఆ పందిని అదృశ్యంగా బంధించాను. ఇప్పుడు మీ ఇద్దరిలో ఆ దంతాలకు ఎవరు అర్హులో తేలుస్తాను. మీ ఇద్దరిలో ఎవరు గొప్పవారు?” అని అడిగాను.

మగధ రాజు విజయుడు, “నిస్సందేహంగా నేనే! నేను నా పరాక్రమం, కీర్తి కోసం ఆ దంతాలను కోరుకున్నాను. అవి నా సింహాసనం వద్ద ఉంటే, నా కీర్తి పది దిశలా వ్యాపిస్తుంది. ఇది నా హక్కు,” అన్నాడు.

కాంభోజ రాజు సుదర్శనుడు, “క్షమించాలి. కీర్తి కోసం కాదు. అంతటి అరుదైన వస్తువు రాజ్య సంపదగా, ఖజానాలో భద్రంగా ఉండాలి. అది ప్రజలందరి గర్వకారణం. కేవలం ఒక వ్యక్తి అలంకారం కోసం కాదు. కాబట్టి ఆ దంతాలు నా రాజ్యానికే చెందాలి,” అన్నాడు.

బేతాళుడు ఈ కథ చెప్పి, “రాజా, విక్రమార్కా! ఇద్దరి వాదనలు విన్నావు కదా. మగధ రాజు విజయుడు తన కీర్తి కోసం, పరాక్రమం కోసం కోరుకున్నాడు. కాంభోజ రాజు సుదర్శనుడు రాజ్య సంపదగా, ప్రజల గర్వకారణంగా ఉండాలని కోరుకున్నాడు. వీరిద్దరిలో ఆ అడవిపంది దంతాలు పొందే అర్హత ఎవరికి ఉంది? ఎవరి వాదన న్యాయబద్ధమైనది? సుదర్శనుడి వాదనలో ప్రజా ప్రయోజనం ఉంది కదా అని అతనికి దంతాలు ఇవ్వాలా? లేదా విజయుడి పరాక్రమాన్ని గౌరవించి, అతని కోరికను తీర్చాలా? ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం తెలిసి కూడా చెప్పకపోయావో, నీ తల వెయ్యి ముక్కలవుతుంది!” అని అడిగాడు.

విక్రమార్కుడి సమాధానం మరియు నీతి

దానికి విక్రమార్కుడు నవ్వి, “బేతాళా, నీ ప్రశ్నలో కొంచెం తర్కం లోపించింది. ఆ ‘అడవిపంది దంతాలు కథ’ మొత్తం ఒక అవివేకం మీద నడుస్తోంది. ఇద్దరు రాజుల వాదనలు విన్నాను. మగధ రాజు విజయుడు తన అహంకారం, కీర్తి కోసం (వ్యక్తిగత ప్రయోజనం) కోరాడు. కాంభోజ రాజు సుదర్శనుడు ‘రాజ్య సంపద’ పేరుతో (సామూహిక ప్రయోజనం) కోరాడు.”

“కానీ, నిజానికి ఆ దంతాలు ఆ ఇద్దరిలో ఎవరికీ చెందవు. ఎందుకంటే, ఆ పంది ఉన్నది ఎవరికీ చెందని స్వతంత్ర అడవిలో. అది ఒక మూగ జీవి. దాని అంగాన్ని (దంతాలు) తమ అలంకారం కోసమో, ఖజానా కోసమో కోరుకోవడం ఇద్దరిదీ తప్పే. ఒక రాజు తన కీర్తి కోసం దాన్ని కోరడం ఎంత తప్పో, ఇంకో రాజు ‘ప్రజల గర్వకారణం’ అనే పేరుతో దాన్ని కోరడం కూడా అంతే తప్పు. మూగజీవులను వాటి మానాన వాటిని వదిలేయాలి.”

“కాబట్టి, ఆ దంతాలపై ఇద్దరు రాజులకూ ఎలాంటి హక్కూ లేదు. న్యాయం ప్రకారం, ఆ అడవిపందిని స్వేచ్ఛగా ఆ అడవిలో వదిలేయాలి. దాని మానాన అది బ్రతకనివ్వాలి. ఇద్దరు రాజులూ తమ అవివేకాన్ని తెలుసుకుని, అనవసర యుద్ధాన్ని ఆపి, తమ ప్రజల సంక్షేమంపై దృష్టి పెట్టాలి,” అని విక్రమార్కుడు సమాధానం ఇచ్చాడు.

రాజుకు ఈ విధంగా మౌనభంగం కలగగానే, బేతాళుడు శవంతో సహా మాయమై, తిరిగి చెట్టెక్కాడు.

ఈ అడవిపంది దంతాలు కథ యొక్క నీతి (Moral of the Story):

ఈ కథలో నీతి ఏమిటంటే, మానవులు తమ స్వంత కీర్తి, అహంకారం, లేదా ‘సామూహిక ప్రయోజనం’ అనే పేరుతో ప్రకృతిని, మూగ జీవులను హింసించకూడదు. వాటి సహజమైన ఆవాసాలలో వాటిని స్వేచ్ఛగా బ్రతకనివ్వాలి. అనవసరమైన, అహంకారపూరితమైన కోరికల కోసం విలువైన మానవ ప్రాణాలను

(యుద్ధం) పణంగా పెట్టడం మూర్ఖత్వం.

ఈ కథలోని కొన్ని ముఖ్యమైన పదాలు:

• శాంతికాముకుడు (Peace-lover): శాంతిని కోరుకునేవాడు.
• పరాక్రమం (Valor): శౌర్యం, ధైర్యం.
• చిహ్నం (Symbol): గుర్తు.
• అరుదైన (Rare): ఎప్పుడో గాని కనిపించని.
• వాగ్వాదం (Argument): మాటల గొడవ.
• అవివేకం (Foolishness): తెలివి తక్కువ పని.
• న్యాయబద్ధమైనది (Justified): న్యాయానికి సరిపోయేది.
• సంక్షేమం (Welfare): మేలు, బాగు.